Dochód z gospodarstwa rolnego. Potrzebna dyskusja o metodach liczenia
Wartość wskaźnika, jakim jest dochód z 1 ha przeliczeniowego podany przez GUS, budzi w tym roku szczególne emocje wśród rolników. To dlatego, że wysokość dochodu z 1 ha przeliczeniowego w 2024 r. opublikowanego przez GUS mocno odbiega od rzeczywistości. Dlatego w resorcie rolnictwa i w instytutach badawczych trwa dyskusja nad tym, jak dokładniej określać realne dochody rolników.
Dochód z 1 ha przeliczeniowego według GUS, a realna sytuacja rolników
Jak przypomina Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dochód z 1 ha przeliczeniowego to wskaźnik, który co roku publikuje GUS. Wartość za 2024 r. wynosi 5 429 zł. Choć ma on charakter statystyczny, w praktyce wpływa na sytuację tysięcy rodzin rolniczych. To właśnie od tego wskaźnika zależą m.in. kryteria przyznawania stypendiów socjalnych, a także dostęp do niektórych form pomocy publicznej.
Świadek podniósł alarm. Spójrzcie na nagranie ze Śląska
Minister rolnictwa Stefan Krajewski podkreślił, że w obecnych realiach rolniczych taka wartość nie odzwierciedla faktycznej sytuacji gospodarstw:
Dochód z gospodarstwa rolnego — potrzebna dyskusja o metodach liczenia
O wyzwaniach związanych z pomiarem dochodu z 1 ha przeliczeniowego podanego przez GUS, rozmawiano podczas konferencji „Badania dochodów indywidualnych gospodarstw rolnych”, która odbyła się 3 listopada w siedzibie MRiRW. Eksperci z IERiGW wskazali, że dochód rolniczy ma charakter wielowymiarowy. Jego poziom zależy nie tylko od przychodów i kosztów produkcji. Ale także od warunków pogodowych, skali gospodarstwa, a także rodzaju prowadzonej działalności.
Ponadto w Polsce funkcjonują równolegle różne definicje dochodu, a mianowicie: księgowy i podatkowy. Co dodatkowo utrudnia porównywanie danych. Brak jednolitej metodologii powoduje, że trudno określić realną sytuację ekonomiczną polskich gospodarstw.
Dochód z hektara przeliczeniowego — czy będą zmiany w sposobie liczenia?
W dyskusji głos zabrała również Krajowa Rada Izb Rolniczych. Samorząd rolniczy zwrócił uwagę, że obecny wskaźnik nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji ekonomicznej gospodarstw, gdyż w praktyce pokazuje raczej przychód niż dochód netto.
KRIR zaproponowała, aby ARiMR mogła na wniosek rolnika wystawiać indywidualne potwierdzenia dochodu gospodarstwa na podstawie danych o powierzchni upraw i produkcji zwierzęcej. Równolegle IERiGŻ-PIB mógłby opracowywać referencyjne dane o kosztach i dochodowości poszczególnych kierunków produkcji. Takie rozwiązanie, zdaniem ekspertów, zwiększyłoby przejrzystość i sprawiedliwość systemu.
Dochód z 1 ha przeliczeniowego GUS — potrzebne są wspólne działania
Uczestnicy konferencji zgodzili się, że opracowanie jednolitej metodologii wymaga współpracy między instytucjami naukowymi, statystycznymi, doradczymi, a także samorządowymi. Tylko połączenie danych o produkcji, kosztach i uwarunkowaniach regionalnych pozwoli stworzyć obraz, który rzetelnie pokaże dochód z 1 ha przeliczeniowego.
Warto przypomnieć, że GUS ogłosił, ile wynosi dochód z 1 ha przeliczeniowego za 2024 r. i to właśnie te dane wywołały dyskusję wśród rolników oraz resortu rolnictwa.
Źródło: MRiRW