Najbardziej stresujący czas w roku. Jak sobie poradzić?
W tym artykule:
Zamiast magii świąt zmęczenie, presja i wypalenie
Wydaje się, że końcówka roku ze względu na magiczną atmosferę świąt Bożego Narodzenia to czas radosny i wyczekiwany. Tymczasem z badania marki inteligentnych urządzeń mobilnych OnePlus wynika, że czwarty kwartał roku dla większości osób to najbardziej obciążający okres w roku.
Świadek podniósł alarm. Spójrzcie na nagranie ze Śląska
Co ciekawe, to młodsze pokolenia bardziej odczuwa zmęczenie i wypalenie:
- aż 59 proc. przedstawicieli pokolenia Z (urodzeni mniej więcej w latach 1995-2012) deklaruje przeciążenie,
- 54 proc. milenialsów (urodzeni między 1980 a 1996 r.) przyznaje się do wypalenia,
- Dla porównania, wśród baby boomers (urodzeni w latach 1946-1964) odczuwa je tylko 24 proc. badanych.
Blisko co drugi Polak (48 proc.) ma wrażenie, że "doczołguje się" do końca roku, a 52 proc. obawia się, że wypali się, zanim dotrze do 2026 roku.
Przyczyny przedświątecznego kryzysu
Konsekwencje mentalnego przeciążenia są wyraźne: 63 proc. Polaków wprost mówi, że czekająca ich liczba obowiązków jest dla nich przytłaczająca.
Z powodu rozkojarzenia:
- 31 proc. wychodzi z domu bez telefonu lub portfela,
- 22 proc. odkłada rzeczy nie na swoje miejsce (np. klucze do lodówki),
- 16 proc. przyznaje się do zaniedbywania podstawowej higieny (np. brania prysznica).
Zmęczenie odbija się także na relacjach intymnych i społecznych - 15 proc. Polaków poniżej 45. roku życia ogranicza czas spędzany z bliskimi.
Co sprawia, że Polacy są tak obciążeni w czwartym kwartale? Respondenci podają takie przyczyny jak:
- presja społeczna i świąteczna (46 proc.),
- kwestie zdrowotne (choroby, brak światła dziennego) (44 proc.),
- nadmiar obowiązków w pracy związany z końcem roku (38 proc.).
Prawie połowa Polaków chciałaby mieć osobistego asystenta
Zrozumienie skali problemu prowadzi do poszukiwania rozwiązań. 39 proc. Polaków wskazuje, że chciałoby mieć osobistego asystenta, który pomógłby im zapanować nad kalendarzem i obowiązkami.
Nowoczesna technologia i sztuczna inteligencja coraz częściej przejmują tę rolę. Jakie zadania Polacy najchętniej zleciliby asystentowi AI?
- pamięć o urodzinach bliskich i przyjaciół (23 proc.),
- planowanie posiłków lub list zakupów (21 proc.),
- planowanie budżetu domowego (19 proc.).
- Technologia oparta na sztucznej inteligencji, stosowana mądrze, może być potężnym narzędziem zmniejszającym obciążenie psychiczne, redukującym stres i pozwalającym odetchnąć - mówi dr Claire Ashley, autorka książki "The Burnout Doctor" (w wolnym tłumaczeniu: Doktor Wypalenia).
Zadbaj o swoje zdrowie sam. Poznaj 9 sposobów na stres i wypalenie
Radzenie sobie z rozkojarzeniem, efektywne planowanie zadań i redukcja stresu to klucz do zwiększenia produktywności i poprawy samopoczucia. Nie musisz mieć osobistego asystenta, żeby o siebie zadbać i czuć się dobrze. Oto kilka praktycznych wskazówek:
- Technika pomodoro - pracuj w krótkich, intensywnych blokach (np. 25 minut), po których następuje krótka, zaplanowana przerwa (5 minut). Po 4 takich cyklach zrób dłuższą przerwę. To pomaga utrzymać koncentrację. Krótkie odłączenie się od pracy (medytacja, krótki spacer) zapobiega kumulacji stresu i pozwala na mentalny reset.
- Mniej rozpraszaczy - używaj narzędzi i aplikacji do blokowania powiadomień i dostępu do rozpraszających stron internetowych (np. media społecznościowe) w kluczowych godzinach pracy. Wyłącz dźwięk w telefonie. Uporządkuj też biurko i przestrzeń wokół siebie. Mniej bodźców wizualnych to mniejsze ryzyko rozkojarzenia.
- Reguła 1-3-5 - zamiast tworzyć zbyt długie listy, każdego dnia zaplanuj: 1 duże zadanie, 3 średnie zadania i 5 małych zadań. To sprawia, że cele są realistyczne i osiągalne.
- Ustal priorytety - dziel zadania na kategorie: ważne i pilne rób od razu; ważne, ale nie pilne zaplanuj; nieważne i niepilne odrzuć. Najtrudniejsze, najbardziej nieprzyjemne zadanie wykonaj jako pierwsze rano. Po jego wykonaniu reszta dnia wydaje się łatwiejsza.
- Rozbijanie zadań - duże, przytłaczające projekty rozbijaj na mniejsze, konkretne kroki. Łatwiej jest zacząć i utrzymać motywację przy mikro-celach.
- Oddzielenie pracy od życia (work-life balance) - ustal jasną granicę między czasem pracy a czasem wolnym. Jeśli to możliwe, wyłącz powiadomienia służbowe po godzinach, aby umożliwić umysłowi pełną regenerację.
- Aktywność fizyczna - nawet krótki trening, spacer czy rozciąganie po pracy działa cuda. Ruch jest jednym z najlepszych naturalnych reduktorów stresu, ponieważ obniża poziom kortyzolu.
- Ćwiczenia oddechowe - w chwilach narastającego napięcia spróbuj prostej techniki oddechu pudełkowego: powolny wdech nosem (licząc do 4), wstrzymanie (do 4), długi wydech ustami (do 6 lub 8). Uspokaja to układ nerwowy.
- Nauka odmawiania - jeśli jesteś przeciążony, nie bój się odmawiać przyjmowania nowych obowiązków. Ochrona własnych granic jest kluczowa w zapobieganiu wypaleniu.