historia (strona 4 z 38)

Ajax Amsterdam nie narodził się od razu jako piłkarska potęga. Zaczęło się od grupy młodych pasjonatów, spotkania w amsterdamskiej kawiarni i marzenia, by stworzyć klub z prawdziwego zdarzenia. Tak 18 marca 1900 roku rozpoczęła się historia jednej z największych marek europejskiego futbolu.

Zamek Grodno to malowniczo położona warownia na szczycie góry Choina, w Zagórzu Śląskim.

Kolejne spotkanie w Chełmskiej Bibliotece Publicznej z cyklu "Poznaj historię swojego regionu" przeniesie nas do przedwojennego Chełma, gdzie będziemy mogli obserwować powstawanie jednej z najbardziej rozpoznawalnej instytucji miasta Teatru Ziemi Chełmskiej.

Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Brzesku świętuje 115-lecie swojego istnienia. W ciągu dekad szkoła miała swoją siedzibę m.in. w ratuszu oraz w Pałacu Goetza. W budynku przy ul. Okulickiego funkcjonuje od 2002 r.

Piękny sukces Marka Sędka, ucznia klasy ósmej Społecznej Szkoły Podstawowej imienia Mikołaja Reja w Kielcach. Młody pasjonat historii przeszedł wymagającą, trzystopniową olimpiadę historyczną juniorów i zdobył tytuł laureata, otwierając sobie drogę do najlepszych szkół ponadpodstawowych w Kielcach i w całej Polsce.

W marcu przypada święto św. Józefa, który był patronem tzw. starego szpitala. To doskonała okazja, by wrócić do historii zasłużonej placówki. Przypomina o niej dokumentujący historię szpitala Andrzej Stępień.

Co roku, gdy kalendarzowa wiosna budzi się do życia, w wielu polskich wsiach i miastach powtarza się jeden z najstarszych obrzędów słowiańskich – topienie Marzanny. Słomiana kukła ubrana w kobiece szaty, obnoszona w barwnym korowodzie, a potem wrzucana do rzeki lub stawu, symbolizuje ostateczne pożegnanie zimy, chorób i śmierci. Ten pradawny zwyczaj, zakorzeniony w pogańskiej mitologii, jest wciąż żywy, a jego ślady w Wielkopolsce sięgają co najmniej XV wieku.

Powojenne zniszczenia i komunistyczna władza nie były jedynymi zmartwieniami mieszkańców Poznania. Nagła odwilż, na którą miasto nie było przygotowane, sprawiła, że w marcu 1947 r. ulice stolicy Wielkopolski znalazły się pod wodą. Sytuacja wymagała m.in. zawieszenia komunikacji tramwajowej, co miało wpływ na codzienne życie mieszkańców.

Już w początkach XX wieku dyskutowano o niedzielach handlowych. Mieszkańcy podpłockich wsi tłumnie przyjeżdżali do miasta furmankami na zakupy. Płoccy fryzjerzy, panowie Kalinowski i Olszewski postanowili, że od 1 maja do 1 września ich zakłady będą otwarte od godziny piątej po południu, aby tym sposobem pracującym dać możność korzystania ze świeżego powietrza w porze letniej.

W 2026 r. Żnińskie Towarzystwo Kultury wznawia wydawanie czasopisma "Baszta". Za jego reaktywację odpowiada nowy zespół kierowany przez prezesa stowarzyszenia Marka Wilgórskiego. Pierwsze numery pisma, z lat 1989/90, do dziś wspominane są z sentymentem.

Muzeum Warszawskiej Pragi zaprasza na oprowadzania po wystawie stałej, podczas których można poznać historię prawobrzeżnej części stolicy - od XVI wieku aż po współczesność.

Historia wielkich konfliktów najczęściej opowiadana jest z perspektywy ideologii, armii i polityków. Rzadziej – przez losy pojedynczego człowieka. Publikowane poniżej wspomnienia są właśnie taką opowieścią: osobistą, subiektywną, osadzoną w realiach burzliwego XX wieku. Autor przywołuje postać swojego stryja, Antoniego Pardo – Kurpia, emigranta, żołnierza Hiszpańskiej Legii Cudzoziemskiej – pokazując, jak wojna domowa w Hiszpanii przecięła biografie ludzi także stąd, z naszego regionu. Dla mieszkańców Kurpiowszczyzny początku XX wieku wyjazd do Hiszpanii był doświadczeniem wyjątkowym. Tym bardziej interesujące są losy Antoniego Pardo, które prowadziły z małej kurpiowskiej wsi na krańce ówczesnej Europy. To opowieść o drodze z małej wioski w świat, która kończy się na cmentarzu w Ceucie, daleko od rodzinnych grobów.

W Bibliotece Biecz odbył się panel dyskusyjny "Krwawe zapusty. W 180. rocznicę rabacji galicyjskiej", który zgromadził liczną publiczność zainteresowaną historią regionu. Spotkanie poświęcono jednemu z najbardziej dramatycznych wydarzeń XIX-wiecznej Galicji, chłopskiemu buntowi z 1846 r., o którym pisała także zachodnia prasa.

Piątkowy, jednoseryjny konkurs Pucharu Świata w Lahti przeszedł do historii jako pierwszy z miejscem na podium dla reprezentanta Bułgarii. Władimir Zografski po wielu latach cierpliwego dobijania się do światowej czołówki, wskoczył w końcu na trzecie miejsce zimowego konkursu najwyższej rangi. To dobra okazja, by przypomnieć, lekko odświeżony, publikowany już na naszych łamach artykuł przedstawiający zarys historii bułgarskich skoków narciarskich.

Po zimowej przerwie wykonawca przystąpił do prac na radomskiej Piotrówce. "Straszny dworek" został częściowo rozebrany, w niedalekiej przyszłości ma być reprezentacyjną częścią Parku Kulturowego Stary Radom. Nieco obeschła ziemia, więc trwają też roboty na przyszłych bulwarach na Mleczną.

Z okazji Dnia Kobiet przypominamy słynne panie z naszego regionu. Pochodzą z różnych epok i środowisk. Każda chciała zmieniać świat, realizować swoje marzenia, osiągnąć sukces. Mogą być inspiracją dla dzisiejszych Dolnoślązaczek.

Kiedy w latach siedemdziesiątych młody absolwent Uniwersytetu w Birmingham przekroczył progi British Museum, nikt nie przypuszczał, że stanie się on jednym z ostatnich żyjących tłumaczy języka, który zamilkł przed trzema tysiącami lat. Irving Finkel od niemal pięćdziesięciu lat codziennie pochyla się nad glinianymi tabliczkami z Mezopotamii, wydobywając z nich sekrety, które zmieniają nasze rozumienie starożytnego świata.

Kiedy w latach trzydziestych XX wieku indyjskie kobiety walczyły o podstawowe prawa obywatelskie, Sarla Thukral zdobywała licencję pilota i gromadziła tysiąc godzin lotów. Ta pionierka niebios udowodniła, że bariery społeczne można pokonywać na wysokości trzech tysięcy metrów.

W grudniu 2025 roku odeszła jedna z ostatnich żyjących operatorek legendarnych maszyn deszyfrujących, które złamały niemiecki kod podczas drugiej wojny światowej. Ruth Bourne przez osiemdziesiąt lat nosiła w sobie tajemnicę, którą mogła zdradzić dopiero na starość.

Kiedy w 2014 roku prezydent Obama wręczał Medal Honoru bratu Donalda Sloata, minęło już niemal pół wieku od tamtego styczniowego poranka w Wietnamie. Dwudziestolatek z Oklahomy zdążył przeżyć w strefie działań wojennych niecałe cztery miesiące. Wystarczyło, by jego nazwisko trafiło do panteonu amerykańskich bohaterów wojennych, choć droga do tego uznania okazała się absurdalnie długa.

Kiedy w 1794 roku londyńskie drukarnie wypuściły traktat o spalaniu autorstwa nieznanej szerzej kobiety, nikt nie przypuszczał, że zawiera on fundamenty dwóch rewolucyjnych dziedzin. Elizabeth Fulhame, której życiorys pozostaje niemal całkowicie nieznany, opisała zjawisko katalityczne na dekady przed tym, jak nauka nadała mu oficjalną nazwę.

Nazywali ją indiańską księżniczką, choć sama nigdy tego tytułu nie uznawała. Sarah Winnemucca przeszła drogę od dziecka wodza do autorki pierwszej autobiografii napisanej przez rdzenną Amerykankę.

Są artyści, których biografia czyta się jak scenariusz filmowy – z ucieczkami przez ogarniętą wojną Europę, przypadkowymi spotkaniami zmieniającymi życie i triumfami na największych scenach świata. Witold Małcużyński, polski pianista urodzony na Wileńszczyźnie, należał właśnie do tego grona.

Miłośnicy historii Poznania będą mieli dziś okazję przenieść się w czasie do epoki renesansu. W ramach cyklu "Sobota u Lubrańskiego" w Akademii Lubrańskiego odbędzie się specjalny spacer poświęcony dziejom jednej z najstarszych instytucji edukacyjnych w mieście.

Przetrwała wojenną zawieruchę, stacjonowanie Armii Czerwonej, lata PRL-u i upadek nowoczesnej bankowości. Słynna Willa Gallota w Sosnowcu, niemy świadek prawie stu lat historii miasta, ponownie szuka swojego miejsca na ziemi. Historyczny budynek przy ulicy Mościckiego 21 można nabyć za miliony złotych!