holokaust

Kiedy w 1944 roku Niemcy zażądali od Berlina zgody na zamordowanie szwajcarskiego konsula, odpowiedź nigdy nie nadeszła. Carl Lutz zdążył już wtedy uratować dziesiątki tysięcy ludzi, używając jako broni czegoś, czego naziści nie potrafili zrozumieć – ich własnej obsesji na punkcie dokumentów i procedur.

Kiedy większość gimnastyczek kończy karierę przed trzydziestką, Ágnes Keleti dopiero zaczynała zbierać olimpijskie złoto. Ta węgierska Żydówka, która przeżyła wojnę udając chrześcijańską służącą, została najstarszą żyjącą mistrzynią olimpijską w historii. Zmarła tydzień przed swoimi 104. urodzinami.

Są biografie, których nie trzeba wzmacniać słowami, bo niosą w sobie ciężar historii. Są też miasta, które z takimi biografiami muszą się kiedyś zmierzyć. Bielsko-Biała właśnie dostaje kolejne przypomnienie — i to nie od historyków zza oceanu, lecz z własnego podwórka.

Lidia Maksymowicz należy do grona najmłodszych więźniów niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Trafiła tam jako trzyletnie dziecko wraz z matką i dziadkami, których los rozstrzygnął się w ciągu kilku minut po przybyciu.

W czasie Holokaustu miliony ludzi stawały przed niewyobrażalnym wyborem moralnym. Większość wolała pozostać bierna, chronić siebie i bliskich przed konsekwencjami. Jednak w ukraińskiej wiosce Novaya Mysh trzy rodziny zdecydowały się na coś zupełnie innego.

Treblinka nie powstała jako obóz pracy ani miejsce internowania – od samego początku była zaplanowaną fabryką śmierci. Zbudowana w pośpiechu, ukryta wśród lasów, miała działać szybko, sprawnie i bez świadków. To, co rozgrywało się za jej drutami, było efektem chłodnej kalkulacji i bezwzględnej organizacji masowego mordu.

Halina Birenbaum przeżyła warszawskie getto, Majdanek, Auschwitz, marsz śmierci i Ravensbrück. Straciła rodziców i braci w komorach gazowych Treblinki i Majdanka. Mimo to nigdy nie przestała wierzyć, że nawet w esesmanie można dostrzec człowieka, który może zmienić zdanie i nie zabić.

W 2019 roku w jerozolimskim Yad Vashem doszło do spotkania, na które czekano ponad siedem dekad. 92-letnia Melpomeni Dina Gianopoulou stanęła twarzą w twarz z ludźmi, których uratowała jako młoda kobieta w okupowanej Grecji.

27 stycznia obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu oraz 81. rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau. To data, która na zawsze pozostanie w sumieniu ludzkości jako przestroga i symbol niezmierzonego cierpienia.

We wtorek, 27 stycznia - także w Grudziądzu - obchodzony był Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

Główna uroczystość obchodów 81. rocznicy oswobodzenia niemieckiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz, z udziałem 21 byłych więźniów i prezydenta RP Karola Nawrockiego, rozpoczęła się we wtorkowe popołudnie w budynku tzw. Centralnej Sauny w byłym Auschwitz II-Birkenau.

"Auschwitz to miejsce nie tylko największej znanej w historii świata zbrodni, ale to też miejsce, w którym rodziło się wielu świętych" – mówi Vatican News dr Mateusz Szpytma, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej. Historyk podkreśla, że dawny niemiecki nazistowski obóz zagłady to miejsce, które obok ogromu okrucieństwa ukazuje także niezwykłą wolę człowieka do życia. W 81. rocznicę wyzwolenia Auschwitz świat obchodzi Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

27 stycznia w Nowej Synagodze w Gdańsku odbyły się Gdańskie Obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Data ta, ustanowiona przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2005 r., upamiętnia rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau, a także sześć milionów Żydów zamordowanych w czasie Holokaustu. W Gdańsku obchody tego dnia organizowane są od 2018 r. z inicjatywy śp. prezydenta Pawła Adamowicza.

Dziś na terenie Państwowego Muzeum na Majdanku odbyły się uroczyste obchody Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli władz samorządowych, instytucji państwowych, organizacji społecznych oraz mieszkańców Lublina, którzy wspólnie oddali hołd ofiarom nazistowskich zbrodni.

Miasto Lublin symbolicznie włącza się w międzynarodowe obchody upamiętniające ofiary Holokaustu. Iluminacja wybranych elementów Placu Litewskiego przybierze żółty kolor.

We wtorek, 27 stycznia, na cmentarzu żydowskim przy al. Rejtana w Rzeszowie odbyły się uroczystości związane z obchodami Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Wydarzenie upamiętnia ofiary zagłady i przypomina o jednej z najtragiczniejszych kart w historii XX wieku.

W czasie II wojny światowej w Neusalz była filia obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. Na początku 1945 r. Niemcy wysłali prawie tysiąc kobiet w marsz śmierci do obozu we Flossenbürgu, a później do Bergen-Belsen. Przeżyło tylko ok. 200 z nich. Przed nami w Nowej Soli uroczystości rocznicowe tej tragedii.

W małym Bełżcu, miasteczku, które później stanie się synonimem zbrodni, zwykła kobieta podjęła decyzję wartą więcej niż życie. Julia Pępiak w sercu nazistowskiego terroru ukrywała żydowską matkę z córką, ryzykując egzekucję całej rodziny.

Latem 1941 roku życie żydowskich rodzin w Kownie zmieniło się w koszmar. Wśród tysięcy ludzi pędzonych do getta była również rodzina Wisgardiskych z osiemnastomiesięczną córeczką Henią. Nikt wtedy nie przypuszczał, że ta mała dziewczynka przeżyje Holokaust dzięki sprytowi rodziców i odwadze litewskich znajomych.

Kiedy major Eduard Rügemer przeprowadził się do willi w Tarnopolu, jego młoda gospodyni otrzymała klucze do piwnicy. Wiedział, że prowadzi pralnię, że jest pracowita i dyskretna. Nie wiedział jednak, że pod jego stopami, w podziemnym pomieszczeniu własnego domu, ukrywa się dwanaście osób skazanych na śmierć. Irena Gut nie planowała zostać bohaterką. Planowała zostać pielęgniarką.

Przed Bramą Śmierci byłego niemieckiego obozu zagłady i koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau w Brzezince rozpoczął w czwartek, 15 stycznia swoją rowerową wyprawę czeski kolarz Lukáš Klement. W ten sposób chce upamiętnić ofiary Holokaustu.

Czeski kolarz Lukáš Klement przejedzie 1000 km specjalnie wytyczoną trasą, która na mapie ułoży się w słowa "Never Again". W ten sposób chce upamiętnić ofiary Holokaustu. Do udziału w pokonaniu pierwszego kilometra zaprasza chętnych. Start w czwartek, 15 stycznia o godz. 15 sprzed Bramy Śmierci.

Gwiazda Dawida na ramieniu. Młoda kobieta przechadza się ulicami warszawskiego getta, jakby była jedną z jego mieszkanek. Tymczasem Irena Sendlerowa nosiła żółtą opaskę z własnej woli, w geście solidarności z mordowanym narodem. Pod pretekstem kontroli sanitarnych przemycała żywność i lekarstwa. W rzeczywistości przygotowywała największą akcję ratunkową dzieci w historii Holokaustu.

W marcu 1944 roku w jaskiniach pod Rzymem rozstrzelano 335 cywilów – od czternastolatków po siedemdziesięcioletnich starców. Egzekucja była odwetem za partyzancki atak na niemiecką policję. Wśród ofiar znalazło się 75 Żydów, co czyniło tę zbrodnię największym pojedynczym mordem na włoskich Żydach w czasie Holokaustu. Jednym z głównych organizatorów masakry był oficer Gestapo Erich Priebke.

Litewskie miasto Kowno było w latach trzydziestych spokojnym miejscem dla wielu żydowskich rodzin, w tym Chanochów. Daniel przyszedł na świat w lutym 1932 roku jako syn Fridy i Szragi. Zwyczajne dzieciństwo skończyło się nagle w 1941 roku, gdy Wehrmacht wtargnął na Litwę. Niemcy błyskawicznie wprowadzili restrykcje wobec ludności żydowskiej, a rodzina Daniela straciła dom i została zmuszona do przeniesienia się do getta.