nagroda nobla

Kiedy w 1958 roku jego drugi dramat zamknięto po zaledwie ośmiu przedstawieniach, nikt nie przypuszczał, że ten aktor z londyńskiego Hackney stanie się jednym z najważniejszych dramaturgów XX wieku. Harold Pinter stworzył 29 sztuk teatralnych, otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury, a jego nazwisko na stałe wpisało się w historię teatru światowego.

Dwukrotna laureatka Nagrody Nobla, odkrywczyni polonu i radu, ikona nauki – Maria Skłodowska-Curie zapisała się w historii jako pionierka badań nad radioaktywnością. Za jej sukcesami kryją się jednak dramatyczne wybory życiowe, skandale obyczajowe i heroiczne zaangażowanie podczas Wielkiej Wojny. Oto fakty z biografii uczonej, które rzadko pojawiają się w podręcznikach.

Doris Lessing należy do grona najważniejszych pisarek XX wieku, której twórczość poruszała problemy nierówności rasowych, emancypacji kobiet i krytyki systemów politycznych. W 2007 roku otrzymała Literacką Nagrodę Nobla, stając się najstarszą laureatką tego wyróżnienia w historii.

Urodzony w 1940 roku w Leningradzie Joseph Brodsky przeszedł drogę od syna zubożałego fotografa marynarki wojennej przez zesłanie na roboty przymusowe aż po szczyt literackiej sławy. Jego życie było nieustanną walką z systemem, który widział w poezji zagrożenie dla porządku społecznego. Brodsky przeżył blokadę Leningradu, sowieckie więzienia i wygnanie, by ostatecznie otrzymać Nobla w 1987 roku.

Francuska naukowczyni Irène Joliot-Curie kontynuowała rodzinną tradycję badań nad radioaktywnością, zdobywając w 1935 roku Nagrodę Nobla za odkrycie sztucznej promieniotwórczości. Córka Marii Skłodowskiej-Curie i Pierre’a Curie łączyła wybitne osiągnięcia naukowe z aktywnym zaangażowaniem w lewicową politykę i pacyfizm, płacąc ostatecznie zdrowiem za pracę z materiałami radioaktywnymi.

Julius Wagner-Jauregg (1857–1940) był austriackim psychiatrą, który otrzymał Nagrodę Nobla za leczenie syfilitycznej demencji poprzez celowe zakażanie pacjentów malarią. Ta kontrowersyjna metoda ratowała życie, ale też zabijała.

Lekarz, który oswobodził miliony chorych z więzienia bólu. Philip Hench nie odkrył cudownego leku – znalazł sposób, by ciało leczyło samo siebie.

Mileva Marić dostała pieniądze z Nagrody Nobla Einsteina nie jako rekompensatę za lata poświęcone karierze męża, lecz jako milczący wykup praw do prawdy o tym, kto faktycznie współtworzył teorie, które przyniosły mu sławę. Ugoda rozwodowa z 1919 roku to nie był gest wielkoduszności wobec matki jego dzieci, lecz transakcja kupująca jej milczenie w sprawie autorstwa prac z roku cudownego 1905. Historia fizyki konsekwentnie ignoruje pytanie, dlaczego Einstein musiał płacić za rozwód nagrodą, której jeszcze nie otrzymał.

W 1922 roku czternastoletni chłopak z Baku zaczął studiować matematykę i fizykę. Siedem lat później dostał stypendium i wyjechał do Kopenhagi, żeby pracować z Nielsem Bohrem. W 1962 roku odebrał Nobla. Tego samego dnia rozbił samochód i już nigdy nie wrócił do nauki.

Subrahmanyan Chandrasekhar urodził się w Lahaur, dorastał w Madrasie, studiował w Cambridge i pracował w Chicago. Z ludzkiej ciekawości o gwiazdach stworzył najbardziej wyrafinowaną, matematyczną opowieść o kosmosie. Jego nazwisko na trwałe wpisało się w annały astrofizyki.

Albert Einstein i jego odkrycia zrewolucjonizowały świat. Ten wybitny naukowiec był z pochodzenia Żydem, opracował słynną teorię względności i został laureatem nagrody Nobla. Istnieją jednak mniej znane fakty na jego temat. Przeczytaj o jego życiu prywatnym, relacjach z kobietami i zainteresowaniach.

W czasach, gdy kobiety miały szyć, a nie marzyć, ona wybrała pióro zamiast igły. Grazia Deledda, dziewczynka z gór Nuoro na Sardynii, przez lata walczyła z pogardą, wyśmiewaniem i krytyką tylko dlatego, że chciała być pisarką.