Saddam Husajn. Zbrodniarz, który masowo zabijał dzieci
Saddam Husajn przez ponad dwie dekady budował państwo strachu, którego ofiarami padali Kurdowie, szyici, mniejszości religijne i polityczni przeciwnicy. Jego rządy to synonim terroru, czystek etnicznych i cierpienia milionów.
Droga do władzy: początek dyktatury
Saddam Husajn urodził się w 1937 roku w Tikricie, a już jako młody człowiek związał się z partią Baas, która dążyła do przejęcia władzy w Iraku. Po przewrocie w 1968 roku został jednym z najważniejszych polityków kraju, a w 1979 roku objął stanowisko prezydenta, przeprowadzając brutalne czystki wśród konkurentów politycznych.
W pierwszych latach rządów setki osób zostały aresztowane, torturowane i stracone. Nie tylko opozycjoniści, ale także członkowie własnej partii. Reżim Saddama Husajna opierał się na bezwzględnej przemocy wobec każdego, kto mógł stanowić zagrożenie dla jego władzy.
Uchwycił go monitoring. Nagranie z Rossmanna trafiło do sieci
Tajna policja, państwowy terror, masowe mordy, etniczne czystki, gwałty, deportacje, egzekucje bez sądu, wymuszone zaginięcia i tortury były codziennością. Human Rights Watch szacuje, że w latach 1979–2003 liczba ofiar represji reżimu sięgała od 250 do 290 tysięcy osób, choć niektóre źródła podają nawet pół miliona zabitych i zaginionych. W latach 80. i 90. tysiące ludzi znikało bez śladu, a rodziny często nie otrzymywały żadnych informacji o losie bliskich.
Ludobójstwo Kurdów: kampania Anfal i Halabdża
Najbardziej zbrodniczym rozdziałem rządów Saddama była kampania Anfal, prowadzona w latach 1986–1989 przeciwko Kurdom w północnym Iraku. Operację nadzorował Ali Hassan al-Madżid, znany jako "Chemiczny Ali", a jej celem była eksterminacja ludności kurdyjskiej i zniszczenie ich osad.
W trakcie kampanii zginęło od 50 do 100 tysięcy Kurdów, a niektóre szacunki mówią nawet o 182 tysiącach ofiar. Wojsko atakowało kurdyjskie wsie bombami, bronią chemiczną, a następnie rozstrzeliwało ocalałych i grzebało ich w masowych grobach.
Najbardziej znanym epizodem był atak chemiczny na Halabdżę 16 marca 1988 roku –w ciągu kilku godzin śmiercionośne gazy zabiły około 5 tysięcy osób, głównie kobiet i dzieci, a 10 tysięcy zostało rannych.
Represje wobec szyitów
Saddam Husajn brutalnie prześladował szyitów, którzy stanowili większość społeczeństwa Iraku. Już na początku rządów w latach 1979–1980 krwawo stłumił powstanie szyickie, aresztując i torturując tysiące osób.
Po wojnie w Zatoce Perskiej w 1991 roku, w ciągu kilku tygodni powstania na południu Iraku, wojska Saddama zabiły od 30 do 60 tysięcy szyitów, a setki tysięcy zostały zmuszone do ucieczki lub deportacji.
W kolejnych latach kontynuowano represje – likwidowano duchownych, niszczono świątynie i prowadzono systematyczne przesiedlenia.
Eksterminacja Arabów z Iraku
W latach 90. reżim Saddama zwrócił się przeciwko Arabom, zamieszkującym bagna południowego Iraku. Po powstaniu z 1991 roku rozpoczęto masowe bombardowania, podpalenia wiosek, minowanie terenów i egzekucje.
Szacuje się, że do 200 tysięcy osób zostało wypędzonych, a tysiące zamordowano. Dodatkowo, władze celowo osuszyły 90% bagien, niszcząc środowisko życia tej społeczności i doprowadzając do jednej z największych katastrof ekologicznych XX wieku.
Celem było nie tylko zniszczenie kultury Arabów, ale także pozbawienie opozycji schronienia w trudno dostępnych terenach.
System tortur i egzekucji: metody przemocy
Aparat represji w Iraku za czasów Saddama stosował szeroki wachlarz tortur: bicie, rażenie prądem, gwałty, łamanie kości, amputacje, wyrywanie paznokci, przypalanie ogniem, polewanie kwasem, wyłupywanie oczu, a nawet publiczne egzekucje.
W więzieniu Abu Ghraib w 1984 roku zamordowano 4 tysiące więźniów, a w latach 1997–1999 w ramach "czyszczenia więzień" stracono 2,5 tysiąca osób. W 2000 roku wydano dekret zezwalający na amputację języka każdemu, kto krytykował reżim. Tortury były stosowane nie tylko wobec politycznych przeciwników, ale także wobec zwykłych obywateli, a nawet kobiet i dzieci.
Proces i egzekucja: rozliczenie zbrodni
Po obaleniu reżimu w 2003 roku Saddam Husajn został schwytany przez wojska amerykańskie i postawiony przed Irackim Trybunałem Specjalnym. Oskarżono go o zbrodnie przeciw ludzkości, ludobójstwo i zbrodnie wojenne.
Pierwszy proces dotyczył masakry w Dujail w 1982 roku, gdzie za próbę zamachu na prezydenta zamordowano ponad 140 szyitów, a setki rodzin deportowano i pozbawiono majątku. 5 listopada 2006 roku Saddam został skazany na śmierć przez powieszenie, a wyrok wykonano 30 grudnia 2006 roku. Procesy dotyczące innych zbrodni, m.in. kampanii Anfal, trwały jeszcze po jego egzekucji.