Nowy atak czyści konto w kilka minut. Bank bije na alarm

Schemat działania przestępców jest prosty, ale wyjątkowo skuteczny. Według komunikatu banku oszuści modyfikują swoje metody, by zdobyć dostęp do pieniędzy klientów. Jednym z najnowszych sposobów ataku jest podszywanie się pod pracowników i przekonywanie ofiary do przekazania karty płatniczej lub telefonu kurierowi, który ma je zabezpieczyć.

Przestępca dzwoni, przedstawia się jako konsultant banku, informuje o rzekomej próbie przelewu lub logowania, a następnie sugeruje natychmiastowe przekazanie urządzenia lub karty w celu ochrony środków - w rzeczywistości to transfer uprawnień dla oszustów.

Przekazanie karty czy telefonu oznacza utratę pełnego dostępu do konta. W ciągu kilku minut środki mogą zostać przelane na tzw. bezpieczne konta należące do grup przestępczych, a odzyskanie pieniędzy jest często niemożliwe. Banki są w stanie wstrzymać przelew tylko jeśli zgłoszenie podejrzenia oszustwa nastąpiło odpowiednio szybko.

W komunikatach ING Banku Śląskiego znajdujemy jasną instrukcję:

- Nigdy nie przekazuj nikomu swoich danych do logowania, karty płatniczej, telefonu ani kodów PIN. Przekazanie tych informacji lub urządzeń osobie trzeciej oznacza utratę kontroli nad kontem i ryzyko utraty wszystkich środków.

Eksperci od cyberbezpieczeństwa wskazują, że narzędzia używane przez oszustów stają się coraz bardziej wyrafinowane: spoofing (podszywania się pod autentyczne numery infolinii), wykorzystanie danych osobowych uzyskanych wcześniej, szybkie przekazywanie środków na tzw. bezpieczne konto oszusta.

Dla banku klasy średniej o dużej liczbie klientów mobilnych i online - jak ING Bank Śląski - takie oszustwa stanowią nie tylko ryzyko finansowe, lecz również reputacyjne i operacyjne. Każda udana próba oszustwa zwiększa koszty obsługi, zwrotów środków oraz wymusza inwestycje w systemy bezpieczeństwa.

Nowy schemat działania opiera się na emocjach i presji czasu. Dzwoniący "konsultant" często mówi szybko, używa słów "pilnie", "zagrożenie", "natychmiastowa reakcja". Ma to zdezorientować rozmówcę i uniemożliwić logiczne myślenie.

Specjaliści z portalu "Niebezpiecznik.pl" podkreślają, że to klasyczny przykład tzw. voice phishingu (vishingu) - ataku głosowego, którego celem jest wzbudzenie paniki i wywołanie natychmiastowej reakcji.

W rozmowie często pojawiają się frazy:

• "Na pani/a koncie wykryto podejrzaną transakcję".
• "Musimy natychmiast zablokować kartę".
• "Proszę przekazać kartę kurierowi, żeby ją fizycznie zabezpieczyć".

ING Bank Śląski zaznacza, że żaden prawdziwy pracownik banku nigdy nie poprosi o przekazanie karty, telefonu ani danych logowania.

Specjaliści tłumaczą, że ofiary nie są "naiwne" - to efekt dobrze zaplanowanej manipulacji. Oszuści wykorzystują wiedzę o zachowaniach poznawczych:

• autorytet instytucji ("rozmawia pan/i z działem bezpieczeństwa banku"),
• presję czasu ("trzeba działać natychmiast, bo środki znikną"),
• poczucie winy ("nie zablokował/a pan/i konta, więc straci pan/i pieniądze").

Wielu klientów dopiero po fakcie zdaje sobie sprawę, że rozmowa nie miała sensu. Oszuści działają w sposób zorganizowany, a ich język, ton głosu i scenariusze rozmów są testowane psychologicznie, by brzmiały wiarygodnie.

Według danych Związku Banków Polskich, w 2024 roku odnotowano ponad 14 tysięcy prób wyłudzeń pieniędzy metodą "na pracownika banku". Straty klientów szacowane są na setki milionów złotych. Zjawisko ma charakter międzynarodowy - podobne oszustwa raportują banki w Niemczech, Czechach i na Słowacji.

Polskie instytucje finansowe inwestują coraz więcej w systemy bezpieczeństwa, ale - jak przyznają przedstawiciele sektora - "najsłabszym ogniwem wciąż pozostaje człowiek". Dlatego banki intensyfikują kampanie edukacyjne, takie jak akcja "Uważaj na fałszywego konsultanta", prowadzona wspólnie przez KNF, NBP i policję.

W erze płatności mobilnych, BLIK-a i automatycznych kredytów online zaufanie klientów to filar stabilności banków. Jak zauważa analityk sektora finansowego, dr Tomasz Kowalczyk z SGH, polski sektor bankowy jest jednym z najnowocześniejszych w Europie, ale ta nowoczesność musi iść w parze z edukacją. Złudzenie pełnej cyfrowej wygody bywa kosztowne, jeśli zapominamy o podstawowych zasadach bezpieczeństwa.

Nowa fala oszustw "na kuriera" pokazuje, że przestępcy potrafią skutecznie wykorzystać zaufanie do instytucji finansowych. Choć banki wzmacniają zabezpieczenia, to właśnie świadomość klientów pozostaje najskuteczniejszą tarczą przed cyberprzestępczością.