historia (strona 33 z 38)

Są miejsca na mapie, w których historia toczy się jakby pod prąd. Zmierza przed siebie wbrew oczywistym nurtom, na przekór przewidywaniom, w ciągłym zwarciu ze zbiorową pamięcią. Mam przekonanie, że Szczecin – miasto leżące na zachodnich krańcach historii Polski – należy do takich właśnie przestrzeni.

Gdy w 1929 roku Stanisława Nowicka stanęła na scenie w Warszawie, nikt nie przypuszczał, że jej zwycięstwo otworzy nowy rozdział w historii polskiej kultury. Konkurs Miss Polski był nie tylko pokazem urody, ale także symbolem przemian społecznych i aspiracji młodego państwa. Jak wyglądały początki wyborów miss i co sprawiło, że Nowicka zapisała się na zawsze w dziejach?

23 czerwca 1942 roku w laboratorium Instytutu Fizyki Uniwersytetu w Lipsku doszło do czegoś, co śmiało można nazwać pierwszym wypadkiem nuklearnym w dziejach. Bez wybuchu bomby, bez tysięcy ofiar, ale za to z całym wachlarzem radioaktywnych skutków, eksplozji i pożaru.

To była historia, która miała wszystko: seks, religię, obsesję i szczyptę absurdu. W 1977 roku Joyce McKinney trafiła na pierwsze strony brytyjskich gazet po tym, jak została oskarżona o porwanie i napaść seksualną na młodego mormońskiego misjonarza. Przez trzy dekady ta sprawa rozpalała wyobraźnię, a jej bohaterowie stali się ikonami tabloidów. Co naprawdę wydarzyło się w angielskim domku w Devon?

W centrum chrześcijańskiego świata, gdzie każda decyzja papieża od wieków rezonuje na całym globie, istnieje opowieść tak nieprawdopodobna, że dla jednych jest tylko mitem, dla innych – zepchniętym w cień faktem. Opowieść o kobiecie, która przebrana za mężczyznę miała wspiąć się na sam szczyt Kościoła i zasiąść na tronie Piotrowym jako... papież.

Średniowiecze kojarzy się z surowością, ale wśród turniejów, uczt i religijnych rytuałów nie brakowało zabaw… z klapsem w roli głównej. Tzw. spanking był nie tylko karą, lecz także elementem gier, żartów i rytuałów przejścia. Czy klaps mógł bawić? Jakie znaczenie miał w kulturze i obyczajowości dawnych wieków?

21 czerwca 1768 roku w Humaniu doszło do rzezi, która wstrząsnęła całą Rzeczpospolitą. Kozacy i ruscy chłopi, kierowani przez Żeleźniaka i Gontę, dokonali masowego mordu na Polakach i Żydach, paląc domy, świątynie i zabijając bez litości wszystkich, którzy szukali schronienia w mieście.

Jej imię nie pojawia się w podręcznikach, ale jej historia to gotowy scenariusz na film. W 1866 roku, mając zaledwie dziesięć lat, została porwana podczas krwawego najazdu Komanczów na rodzinny dom w Teksasie. Przez siedem miesięcy żyła wśród wojowników, poznając ich zwyczaje, język i codzienność.

W czasach, gdy trąd oznaczał wykluczenie i powolną śmierć, Baldwin IV udowodnił, że nawet najcięższa choroba nie musi być końcem marzeń o wielkości. Jako król Jerozolimy prowadził swoje państwo przez jedne z najtrudniejszych lat, zapisując się w pamięci potomnych jako postać tragiczna, lecz niezwykle odważna.

W 1929 roku w dobie tzw. Wielkiego Kryzysu May Brown zmagała się z trudami życia, które dotknęły miliony Amerykanów. Kobieta ta, aby wyżywić rodzinę, dokonywała niemal niemożliwych rzeczy.

W 1957 roku spokojne angielskie Hexham pogrążyło się w żałobie po tragedii, która na zawsze odmieniła życie rodziny Pollocków. Śmierć dwóch sióstr, Joanny i Jacqueline, wstrząsnęła nie tylko bliskimi, lecz także – za sprawą narodzin bliźniaczek Jennifer i Gillian – stała się początkiem jednej z najbardziej kontrowersyjnych i fascynujących historii o rzekomej reinkarnacji. Czy to możliwe, by dzieci mogły powrócić do życia w nowym ciele?

Zakon Templariuszy znany jest przede wszystkim z udziału w krucjatach i stworzenia pierwszego systemu bankowego w Europie. Jednak z czasem zaczęto łączyć ich także z alchemią, kabałą i tajemną wiedzą. Czy to tylko legendy, czy może istnieją przesłanki, że templariusze rzeczywiście zetknęli się z wiedzą wykraczającą poza typowe schematy swoich czasów?

Była najpiękniejszą i najbardziej pożądaną kobietą Paryża, choć urodziła się w nędzy i umarła w wieku zaledwie 23 lat. Oto historia o Marii Duplessis, muzie Dumasa, Verdiego i Liszta.

Zanim dziecięcy świat zdominowały ekrany, na podwórkach i w parkach królowały proste, ale niezwykle kreatywne zabawy. Jak wyglądało dzieciństwo, gdy liczyły się pomysł, ruch i radość wspólnej zabawy?

Pod koniec XIX wieku Nowy Jork nie pachniał wielkomiejskim rozmachem, lecz końskim nawozem. Ulice tonęły w brudzie, muchach i chorobach, a mieszkańcy codziennie zmagali się z problemem, który wydawał się nie do rozwiązania. Jak wyglądało życie w mieście, które każdego dnia produkowało setki ton obornika?

Narodowy Dzień Powstań Śląskich to święto na razie mało rozpoznawalne. Potrzeba czasu i atrakcyjnych form świętowania, aby to zmienić — ocenia w rozmowie z "Dziennikiem Zachodnim" prof. Ryszard Kaczmarek, historyk z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz Instytutu Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej, badacz historii Górnego Śląska.

19 czerwca 1953 roku w amerykańskim więzieniu Sing Sing stracono małżeństwo Juliusa i Ethel Rosenbergów. On szpiegował dla ZSRR. Ona – według świadków – tylko „pisała na maszynie”. Śledczy zmieniali wersje wydarzeń, wywierali presję, a w tym wszystkim najbardziej ucierpiały dzieci, które zostały sierotami. To była jedna z najbardziej kontrowersyjnych egzekucji w historii USA.

Warszawa prawie kiedyś wyginęła. To hasło nie jest znowu, aż tak bardzo szokujące, bo okazji do tego mieliśmy naprawdę wiele, ale jeżeli już pomyśleć, że było to bliskie przez epidemię dżumy - może wzbudzać pewne zaciekawienie. Zaraza ta w Polsce nie zebrała takiego żniwa, jak w pozostałych częściach Europy, ale nie było też tak, że ominęła nas całkowicie. Na Starym Bródnie znaleźć można pozostałości po dawnym "cmentarzu dżumiastym" z początku XVIII wieku.

Czwartek, 16 czerwca 1949 r. W centrum Lublina odbywa się procesja Bożego Ciała. Tłumy wiernych przemierzają ulice miasta. Na ich czele duchowni, dzieci sypiące kwiaty, młodzież akademicka. To publiczna manifestacja wiary, która w warunkach coraz brutalniejszego reżimu komunistycznego zyskuje wymiar polityczny. Komunistyczne władze są już po sfałszowanych wyborach w 1947 r. i otwarcie przechodzą do konfrontacji z Kościołem i społeczeństwem.

Zdjęcie nie jest opisane, więc możemy się tylko domyślać, że zostało zrobione 1 maja 1973 roku, choć nie można z całą pewnością wykluczyć pochodu o całe dwanaście miesięcy wcześniejszego.

Młodzi ludzie pamiętają o ofiarach Poznańskiego Czerwca '56. Wspólnie z przedstawicielami organizacji kombatanckich, Miasta Poznania i Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości, spotkali się na cmentarzu przy ul. Bluszczowej, by oddać hołd spoczywającym tam bohaterom robotniczego zrywu.

Była księżniczką, która straciła wszystko, by zostać ikoną stylu i muzą artystów. Natalia Paley uciekła przed rewolucją bolszewicką, przetrwała śmierć bliskich, a potem podbiła świat mody i sztuki.

Świat zapamiętał go jako lorda Byrona – kontrowersyjnego poetę, wcielenie XIX-wiecznego romantyka, autora uznawanego za jedno z największych arcydzieł jego czasów „Don Juana”. W rzeczywistości nazywał się George Gordon Noel Byron i był nie tylko genialnym literatem, ale też zaangażowanym w sprawy społeczne i kulturalne politykiem oraz… niepoprawnym uwodzicielem (niczym jego najsłynniejszy bohater).

Po zakończeniu II wojny światowej granice Polski zostały mocno zmienione w wyniku konferencji w Teheranie, Jałcie i Poczdamie. Odebrano nam Kresy Wschodnie, które przeszły na rzecz Związku Radzieckiego, a w zamian otrzymaliśmy Ziemie Odzyskane. Miała to być mityczna kraina mlekiem i miodem płynąca. A przynajmniej taki mit budowała wokół Ziem Odzyskanych nowa władza. Mit ten miał jednak bardzo mało wspólnego z rzeczywistością.

W grudniu 1140 roku podczas oblężenia zamku Weinsberg grupa kobiet dokonała czegoś, co przeszło do historii Europy. Zamiast ratować kosztowności, wyniosły z twierdzy swoich mężów, ratując im życie i zaskakując samego króla Konrada III. Co wiemy o tej niesamowitej historii?